kaybolan heykeller

9 11 2007

türkiye de heykel tartışmaları kaldırılması,yeniden dikilmesi ve yasal düzenlemeler sürekli oldu.aklıma şuan için gelen kaldırılılan,tartışılan,düzeltilip geri yerine konan ,başka yere konan,depoda bekletilen heykeller ve ve komik tartışma sebepleri şöyle :
-antalya’da kalekapısı mevkisindeki, bergama kralı 2. attalos’un heykeli, 4 yıl önce bir süre antalya gündemini meşgul etti. savaşa giden ağabeyi için ”öldü” denilince bergama kralı olarak tahta oturan attalos’un bir süre sonra ağabeyinin dönmesi ve tahtı ağabeyine terketmesi üzerine aldığı ”kardeş seven” unvanı, antalya’da bazı kesimlerce farklı düşünüldü. heykel, kral attalos’un ”sapık” olduğunu ileri süren grubun protestolarına rağmen kalekapısı’ndaki yerine konuldu.
-antalya’da, şehrin fatihi anadolu selçuklu sultanı gıyaseddin keyhüsrev’e ait heykel, önce keyhüsrev’in, üzerinde bulunduğu atın normal boyutundan küçük oluşuyla tartışma konusu oldu. büyükşehir belediyesince heykelin bulunduğu meydan kavşağı’na köprülü kavşak yapılmasına karar verildi. bu yüzden heykel, topçular’daki şehir içi otobüs garajına kaldırıldı. aylardır otobüs garajında bekleyen keyhüsrev heykelinin son olarak antalya’nın aksu beldesindeki kavşağa dikileceği açıklandı.
-yine antalya’daki şehitler anıtı da, asker figürleri nedeniyle tartışma konusu olmuştu. 1998 yılında yaptırılan anıttaki figürlerde, askerlerin sağ ayak ve kollarının, aynı anda havada görünmesi nedeniyle ”türk askeri böyle yürümez” tartışması ortaya çıkmıştı. belediye yetkilileri o dönemde heykelin gerekirse düzeltilebileceğini açıklamıştı, ancak heykeltıraş çağlıcan yürüyüşü bozuk askerlerle, ”askerleri provoke eden kişileri” tasvir ettiğini ileri sürmüştü.
-demre’de 2000 yılında rusya tarafından gönderilen bronz noel baba heykeli, ”noel baba’nın, dünyaca tanınan görüntüsüyle uyuşmadığı” gerekçesiyle, demre belediye başkanı süleyman topçu tarafından müzeye kaldırılmıştı.
bu girişim, türkiye ile rusya arasında diplomatik krize neden olurken, rus heykeltıraş grigoriy pototosky, türkiye’ye bağışladığı heykelin kilise girişinden kaldırılmasını anlamsız bulduğunu belirtmiş, olay rus gazetelerine, ”türkler aziz nikolaus’u santa klaus ile değiştirdiler” şeklinde yansımıştı.
rusya’daki çok sayıda sanatçı da ortaklaşa yazdıkları bir mektubu cumhurbaşkanı ahmet necdet sezer’e göndererek, heykelin yerine konulmasını istemişlerdi.
-atatürk’ün 19 mayıs 1919’da anadolu’ya ayak basışını simgelemek için yaptırılan ”ilkadım ve atatürk anıtı”ndaki gençlerin heykelleri bir zamanlar ”muzır” olarak gündeme gelmişti. heykeltıraş hakkı atamalı’ya atatürk’ün doğumunun 100. yılında yaptırılan ve 15 mayıs 1982 tarihinde açılan atatürk’ün samsun’a çıkışını simgeleyen heykel, ”kurtuluş savaşı’nın samsun’a ayak bastığı yerden” başladığını ifade ediyor.
anıtta yer alan söz konusu erkek ve genç kız heykelleri 20 kasım 1982’de samsun’u ziyaret eden devlet başkanı orgeneral kenan evren’in talimatıyla, çıplak oldukları gerekçesiyle kaldırılmıştı. bunun üzerine konu kamuoyuna ”muzır heykeller” olarak yansımış ve uzun yıllar tartışma konusu olmuştu. ”özgürlük ve barışı” simgeleyen heykeller, aradan geçen 18 yıldan geçtikten sonra, kültür bakanlığı’nın talimatıyla 13 mayıs 2000’de tekrar eski yerine yerleştirilmişti.
-kahramanlık türkülerine konu olan yörük ali efe, kurtuluş savaşı’nda gösterdiği yararlılıklarından dolayı tbmm tarafından istiklal madalyası ile ödüllendirilen ilk kahramanlardan oldu.
aydın’da 7 eylül 1997 yılında heykeli dikilen yörük ali efe’nin bıyıksız olması halkın tepkisine neden oldu ve kentte, ”bıyıksız efe” tartışması başladı.
bunun üzerine yerinden kaldırılan yörük ali efe’nin heykeli, bıyıklı olarak bir yıl sonra yeniden yerine konuldu.
-karaman’da ”karamanlıları alay konusu yaptığı” gerekçesiyle yerinden kaldırılan 2 koyun heykeli, yeniden yerine dikilecek. belediye başkanı ali kantürk, karaman koyununun ününün ülke sınırlarını aştığını belirterek, ismi karamanla bütünleşen bu koyunun kentin önemli değerlerinden biri olduğunu vurguladı. kantürk, ”vatandaşların talepleri oldu ancak, biz heykelleri bulamıyorduk. sonunda park bahçe müdürlüğümüzde bulduk. heykelleri yeniden dikeceğiz” dedi.
-izmir’in torbalı ilçesindeki kadın ve erkek figürlerinden oluşan heykeller tartışmaya neden olmuştu. erkek figürünün, ilçe belediye başkanı ismail uygur’a benzediği iddia edilince, yaşanan tartışmalar üzerine bu figür, belediye meclis kararıyla kaldırıldı. heykelin yüz bölümünün belediye başkanına benzeyen kısımlarının değiştirileceği belirtildi. heykelin yüzünün benzetileceği model bulanamaması nedeniyle, heykel belediyenin deposunda bekletiliyor.
– kurtuluş savaşı’nın kahramanlarından nene hatun’un erzurum’da, tebrizkapı semtindeki heykeli, kentin simgesi haline gelen heykeller arasında.
osmanlı-rus savaşı’nda, halkı toplayarak, tabyalarda zor durumda kalan türk askerinin yardımına koşan ve rus ordusunun bozguna uğramasında büyük katkısı bulunan nene hatun’un heykeli kentle bütünleşmiş durumda.
yapıldığı dönemde, heykelin konumu ve heykelde, nene hatun’un elinde silah bulunması, tartışmalara neden olmuştu.
”nenehatun’un elinde balta mı olmalı, silah mı” tartışmaları üzerine, nenehatun’un elindeki silah figürü kaldırılmış, yerine balta figürü yerleştirilmiş, heykelin konumu da değiştirilmişti.
-eskişehir büyükşehir belediyesince 3 yıl önce babalar gününde yenikent mahallesi’ndeki bir parka yerleştirilen ”babalarımıza saygı anıtı”, iki kez tahrip dildi.
bunun üzerine anıt, bir süre sonra yerinden kaldırıldı. kızılcıklı mahmut pehlivan ve ismet inönü caddelerine yapılan fıskiyeli havuzların içine yerleştirilen kadın heykelleri ise özellikle bazı siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcilerince, ”kenti temsil etmediği ve müstehcen bulunduğu” gerekçesiyle eleştirilmişti.
-düziçi ilçesindeki karacaoğlan heykeli 2003 yılında belediye başkanı abdulmuttalip öner tarafından çü güzel sanatlar fakültesi öğretim görevlisi selma tahbeler’e yaptırıldı. ilçenin girişindeki heykelde, karacaoğlan’ın elinde bulunan saz, bir süre önce parçalanmıştı. saz, yeniden yapılarak yerine konulmuştu

ve müstehcen olduğu gerekçesi ile kaldırılan ilk heykel değil bu gidişle de son olmayacak.

kaynakça : 1920-2006 yıllarına ait almanaklar.http://almanak.tr.gg/

Reklamlar

İşlemler

Information

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s




%d blogcu bunu beğendi: